Formati A4 (297 mm × 210 mm) nuk është zgjedhur rastësisht — ai ka një arsye matematikore dhe praktike shumë të mençur pas vetes.
Ja pse:
📐 1. Raporti perfekt i anëve: √2 (rreth 1.414)
-
Çdo letër në serinë A (A0, A1, A2, A3, A4…) ka të njëjtin raport anësh — gjatësia e anës më të gjatë është √2 herë më e madhe se ana e shkurtër.
-
Kjo do të thotë që nëse e palos letrën në mes, formati që del ruan të njëjtin raport proporcioni.
Pra, kur A4 e palos në mes, del A5, dhe raporti i formës mbetet identik.
Ky raport është shumë praktik për fotokopjim, skanim dhe shtypje, sepse imazhet dhe dokumentet mund të zmadhohen ose zvogëlohen pa deformime.
📄 2. Origjina: Sistemi DIN 476 (Gjermani, 1922)
-
Sistemi i formateve DIN u standardizua në Gjermani më 1922 nga Dr. Walter Porstmann.
-
Ideja ishte të krijohej një standard universal për dokumente dhe letra, që do të:
-
kursente material (në prerje),
-
unifikonte shtypin dhe dosjet,
-
thjeshtësonte arkivimin dhe logjistikën.
-
Ky standard u bë më vonë ISO 216, që përdoret në shumicën e botës sot (përveç SHBA dhe Kanadasë që përdorin formatin “Letter”).
🧮 3. Si u vendos madhësia 297 mm × 210 mm
-
Formati më i madh, A0, është përcaktuar të ketë sipërfaqe prej 1 m².
-
Pastaj çdo format më i vogël është gjysma e madhësisë së formatit paraardhës:
-
A0 → 841 × 1189 mm
-
A1 → 594 × 841 mm
-
A2 → 420 × 594 mm
-
A3 → 297 × 420 mm
-
A4 → 210 × 297 mm
-
Pra, A4 është gjysma e A3 dhe 1/16 e A0 në sipërfaqe.
🧠 4. Pse funksionon kaq mirë
-
Përputhet me shumë printerë dhe dosje standarde.
-
Lejon që raporti i përmbajtjes vizuale (tekst, grafikë, margjina) të ruhet estetikisht.
-
Optimizon përdorimin e letrës në procesin industrial të prerjes.
💡 Në thelb:
Formati A4 297 × 210 mm është rezultat i një standardi inxhinierik racional, që kombinon simetrinë matematikore (√2) me prakticitetin industrial dhe estetikën.