Shumë njerëz mendojnë se bletët kanë vetëm dy sy, ashtu si shumica e insekteve që i shohim me sy të lirë. Por në të vërtetë, bleta ka pesë sy – dhe secili ka funksion të veçantë.
Si janë të organizuar 5 sytë e bletës?
Bleta ka:
- 2 sy të përbërë (kompound) – të vendosur në anët e kokës
- 3 sy të vegjël të thjeshtë (ocelli) – të vendosur në pjesën e sipërme të kokës
1. Sytë e përbërë
Këta janë sytë e mëdhenj që ne i shohim lehtë. Ata përbëhen nga mijëra njësi të vogla të quajtura ommatidia.
Funksioni i tyre:
- Zbulojnë lëvizjen shumë shpejt
- Ndihmojnë në orientim gjatë fluturimit
- Dallojnë ngjyrat (sidomos blu dhe ultravjollcë)
Bletët nuk e shohin ngjyrën e kuqe, por ato shohin dritën ultravjollcë, gjë që i ndihmon të identifikojnë modelet e fshehura në lule.
2. Tre sytë e thjeshtë (ocelli)
Këta janë më të vegjël dhe nuk krijojnë imazhe të detajuara.
Roli i tyre:
- Ndjejnë intensitetin e dritës
- Ndihmojnë në stabilitet gjatë fluturimit
- I ndihmojnë bletës të orientohet sipas diellit
Pse është e rëndësishme kjo?
Falë këtij sistemi të avancuar vizual, bletët:
- Gjejnë me saktësi burimet e nektarit
- Navigojnë në distanca të gjata
- Kthehen saktësisht në zgjua
- Marrin pjesë në komunikimin përmes “vallëzimit”
Tek bleta e mjaltit (Apis mellifera), ky sistem vizual është një nga arsyet pse ajo është kaq efikase në pllenim dhe mbledhje nektari.
Bota e bletëve është shumë më komplekse sesa duket në shikim të parë.
A e keni ditur që ato shohin edhe dritën ultravjollcë?